Diwali (ดิวาลี) เทศกาลแห่งแสงสว่าง ปีใหม่ของชาวฮินดู

เทศกาลดิวาลี (Diwali) หรือดีปาวาลี (Deepavali) ถือเป็นหนึ่งในเทศกาลสำคัญของอินเดีย จัดขึ้นในเดือน Kartika ของปฏิทินฮินดู หรือราวกลางเดือนตุลาคม-กลางเดือนพฤศจิกายนของทุกปี โดยในปี ค.ศ. 2020 นี้ ตรงกับวันที่ 12-16 พฤศจิกายน

ชาวฮินดูถือว่าดิวาลีเป็นช่วงส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ และเนื่องจากกว่า 80% ของชาวอินเดียนับถือศาสนาฮินดู เทศกาลดิวาลีจึงถือกันว่าเป็นเทศกาลปีใหม่ของอินเดียไปโดยปริยาย ร้านค้าต่างๆ ทั้งออนไลน์และออฟไลน์จึงออกโปรโมชั่นลดแลกแจกแถมกันอย่างมากมาย ยิ่งกว่าเทศกาลปีใหม่สากลเสียอีก ชาวอินเดียจึงมักถือโอกาสนี้จับจ่ายใช้สอยอย่างเต็มที่ ทั้งเพื่อตัวเองและเป็นของขวัญให้แก่ผู้อื่น

Screenshot 2020-11-08 at 7.44.02 PM
Screenshot 2020-11-08 at 7.42.41 PM

ดิวาลี เทศกาลลดแลกแจกแถมยิ่งใหญ่แห่งปี ใครอยากได้อะไรต้องรีบซื้อตอนนี้


ประวัติของเทศกาลดิวาลี

เรื่องเล่าเกี่ยวกับความเป็นมาของเทศกาลดิวาลีมีอยู่เป็นจำนวนมาก จนไม่สามารถชี้ชัดได้ว่าเรื่องใดเกิดก่อน และดิวาลีเริ่มตั้งแต่เมื่อใดกันแน่

ในทางอินเดียเหนือ เรื่องราวที่เชื่อว่าเป็นจุดเริ่มต้นของเทศกาลดิวาลีมากที่สุดก็คือมหากาพย์รามายณะ เมื่อชาวเมืองอโยธยาจุดตะเกียงจำนวนนับพันเพื่อต้อนรับพระราม พระลักษณ์ และนางสีดากลับนคร หลังได้ชัยชนะเหนือทศกัณฑ์ ดิวาลีจึงเปรียบเสมือนวันแห่งแสงสว่าง และวันที่ธรรมะชนะอธรรม

webneel diwali-ram-lakshman-sita
Jansatta Lakshmi
สำหรับรัฐคุชราต ดิวาลีถือเป็นวันปีใหม่ และวันบูชาเจ้าแม่ลักษมี เทพเจ้าแห่งความร่ำรวย

นอกจากศาสนาฮินดูแล้ว ผู้นับถือศาสนาเชน ซิกข์ และแม้แต่ศาสนาพุทธ ก็เฉลิมฉลองเทศกาลดิวาลีเช่นกัน วันดิวาลีหลัก (วันที่ 3 ของเทศกาล) จึงเป็นวันหยุดของหลายประเทศ อาทิ อินเดีย ศรีลังกา ปากีสถาน เนปาล พม่า มาเลเซีย สิงคโปร์ เป็นต้น


ความสำคัญของเทศกาลดิวาลี

คำว่า “Diwali” หรือ “Divali” มาจากคำว่า “Dipavali” ในภาษาสันสกฤต ซึ่งหมายถึง “แถวแห่งแสงไฟ” โดยมาจากคำว่า “Dipa” (ดิปา) ที่หมายถึง ตะเกียง แสงไฟ โคมไฟ เทียน แสงสว่าง หรือความรู้ และคำว่า “avali ” (อะวาลี) ที่หมายถึง แถว แนว

เทศกาลดิวาลีมักเฉลิมฉลองกันยาวนาน 5 วัน ในช่วงคืนเดือนดับของเดือน Kartika (การ์ติก / กรรติกา) ของปฏิทินฮินดู โดยเริ่มขึ้น 2 วันก่อนวันจันทร์ดับ ซึ่งวันจันทร์ดับนี้ปฏิทินฮินดูเรียกว่าวัน Amavasya (อมาวัสยา) และจบลง 2 วันหลังวันดังกล่าว โดยทั้ง 5 วัน มีชื่อเรียกและความสำคัญ ดังนี้

1 – Dhanteras (ธันเตรัส)

Lord Dhanwantari

วันธันเตรัสถือเป็นวันแรกของเทศกาลดิวาลี เชื่อกันว่าเป็นวันที่พระธันวันตริ (Lord Dhanwantari) เทพแห่งการแพทย์ของชาวฮินดู ผุดขึ้นมาจากการกวนเกษียรสมุทรพร้อมกับน้ำอมฤต และมอบศาสตร์อายุรเวทให้แก่มนุษย์

Hand of young indian girl making rangoli from colored powder on diwali eve

ในวันนี้ ชาวฮินดูมักเตรียมพร้อมด้วยการทำความสะอาดบ้าน หรือตกแต่งพื้นด้วยรังโกลี (rangoli) หรือการวาดลวดลายด้วยผงสีสันสดใส และจุดประทีป (ที่เรียกว่า “diya”) ให้สว่างไสว


2 – Chhoti Diwali / Narak Chaturdashi (โชตีดิวาลี / นรกจาตุรทศี)

Patrika narak chaturdashi

ในวันนรกจาตุรทศี หรือที่เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “Chhoti Diwali” (วันดิวาลีเล็ก) ชาวฮินดูถือว่าเป็นวันที่พระกฤษณะ สามารถปราบนรกอสูร (Narakasura) ลงได้ และทำให้โลกปราศจากความหวาดกลัว วันนี้จึงเปรียบเสมือนวันปลดปล่อยวิญญาณจากความทุกข์ทรมาน หรือนรก ชาวฮินดูจึงมักสวดขอแก่ “ยมราช” (Yamraj) เทพเจ้าแห่งความตาย ให้ตนและครอบครัวมีอายุยืนยาว


3 – Lakshmi Puja / Kali Puja (ลักษมีบูชา / กาลีบูชา)

laxmi vishnu art

วันนี้ถือเป็นวันที่สำคัญที่สุดของเทศกาลดิวาลี เป็นวันแห่งการบูชาเจ้าแม่ลักษมี หรือเจ้าแม่กาลีในบางพื้นที่ของอินเดีย เชื่อกันว่าในวันนี้เจ้าแม่ลักษมี ซึ่งชาวฮินดูถือว่าเป็นเทพเจ้าแห่งความร่ำรวย จะโปรยพรให้มนุษย์มีแต่ความมั่งคั่งและอุดมสมบูรณ์ และเนื่องจากเจ้าแม่ลักษมีชอบความสะอาด ชาวฮินดูจึงเชื่อว่าท่านจะไปเยือนบ้านที่สะอาดก่อน (จึงเป็นที่มาของการทำความสะอาดบ้านเรือนในวันก่อนหน้า) และจุดประธีปไว้เพื่อเป็นแนวทางให้ท่านมาอวยพร

ในบางพื้นที่ โดยเฉพาะในรัฐเวสต์เบงกอล นิยมบูชาเจ้าแม่กาลีเช่นกัน เนื่องจากเชื่อว่าวันนี้ตรงกับวันที่เจ้าแม่กาลีเหยียบบนกายพระศิวะเพื่อหยุดการเข่นฆ่าผู้คนเพื่อบันดาลโทษะ การทำเช่นนั้นทำให้เจ้าแม่กาลีลดความโมโหลงและหยุดการกระทำเช่นนั้นลงได้

kali

4 – Govardhan Puja / Balipratipada (โควรรธนบูชา / บาลีประติปทา)

vamana

วันที่สี่ของเทศกาลดิวาลี ชาวอินเดียเหนือเรียกว่าวันนี้ว่าวันโควรรธนบูชา มีการนำอาหารมาวางถวายแด่พระกฤษณะ เพื่อรำลึกถึงวันที่ท่านได้ยกภูเขาโควรรธนะมาบังชาวบ้านโคกุล ส่วนชาวอินเดียใต้จะเรียกวันนี้ว่า “บาลีประติปทา” ตามตำนานที่พระวิษณุอวตารเป็นวามนะ (Vamana) เพื่อปราบมหาบาลี (Mahabali)


5 – Bhai Dooj (ไภยฑูช)

Her Zindagi bhai-dooj

วันสุดท้ายของเทศกาลดิวาลี เป็นวันที่พี่สาวหรือน้องสาวอวยพร และแต้มจุดบนหน้าผากให้แก่พี่ชายหรือน้องชาย ตามตำนานที่พระกฤษณะปราบนรกอสูรแล้วเดินทางไปพบพระนางสุภัทรา (Subhadra) ผู้เป็นพระขนิษฐา (น้องสาว) และพระนางสุภัทราได้ต้อนรับพระกฤษณะเช่นเดียวกัน

krishna subhadra bhai dooj

ส่วนอีกตำนานกล่าวว่า วันนี้เป็นวันที่ยมราช เทพเจ้าแห่งความตาย ได้เดินทางมาพบยมุนา ผู้เป็นน้องสาว และให้พรไว้ว่าหากผู้ใดเดินทางมาพบน้องสาวของตนในวันนี้ ผู้นั้นจะหลุดพ้นจากบาปทุกประการและบรรลุโมกษะ วันนี้จึงเป็นวันที่พี่/น้องชาย ไปเยี่ยมพี่/น้องสาว เพื่อที่จะได้รับพรดังกล่าว คล้ายกับวัน Raksha Bandhan ที่พี่/น้องสาวจะอวยพรให้แก่พี่/น้องชายเช่นกัน

yamraj yamuna bhai dooj

อ้างอิง:

———————————

Sabaidee India | สบายดีอยู่ที่อินเดีย

อยู่และเรียนรู้อินเดีย บล็อกเกี่ยวกับการท่องเที่ยว วัฒนธรรม การใช้ชีวิต ภาษา และอาหารในอินเดีย เพราะเราอยากให้ทุกคนมารู้จักและ(อาจจะ)รักอินเดียไปด้วยกัน

Website: sabaideeindia.com

Twitter: twitter.com/sabaideeindia

Blockdit: blockdit.com/sabaideeindia

Pinterest: pinterest.com/sabaideeindia

Instagram: instagram.com/sabaideeindia

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s